Hiển thị các bài đăng có nhãn cong-nghe-xanh. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn cong-nghe-xanh. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Sáu, 22 tháng 4, 2011

Nông dân máy sẽ làm việc trên cánh đồng

Xác định nông sản cần lấy, phun thuốc trừ sâu, thu hoạch là những việc mà robot nông dân có thể thực hiện trên đồng ruộng trong tương lai, các nhà khoa học Israel khẳng định.
Các robot hiện nay hầu như chưa thể xác định được những quả có thể thu hoạch trên cây. Ảnh:
Các robot hiện nay hầu như chưa thể xác định được những quả có thể thu hoạch trên cây. Ảnh: qwikstep.eu.

Nông dân ở các nước phát triển đã dùng máy máy kéo, máy gặt đập liên hợp, máy vắt sữa bò và nhiều loại thiết bị hiện đại khác. Nhưng hái quả và rau là việc mà hầu như chẳng máy móc nào làm được. Chẳng hạn, máy không thể xác định quả nho nào chín hay lá cải nào còn non. Mỗi trái cây, cành, lá, hoa đều có hình dạng, màu sắc, kích thước riêng biệt. Điều kiện ánh sáng khác nhau cũng khiến diện mạo của nông sản thay đổi. Robot có thể nhận ra quả màu vàng, đỏ, hay tím giữa đám lá xanh lục, song chúng sẽ "bất lực" nếu quả cũng có màu xanh lục như lá.

Vì những lý do trên, các kỹ sư lập trình không thể tạo ra những phần mềm giúp robot hay máy tính xác định những nông sản có thể thu hoạch.

“Công nghệ chế tạo robot phục vụ hoạt động nông nghiệp đã ra đời từ lâu, nhưng giờ đây chúng tôi mới bắt đầu xem xét việc chế tạo chúng để bán. Tôi nghĩ những robot như thế sẽ xuất hiện trên các cánh đồng trong 5 năm tới”, Yael Edan, một chuyên gia về cơ khí và robot của Đại học Negev tại Israel, phát biểu.

Discovery cho hay, để giúp máy tính nhận ra những cây, hoa, quả, củ hoặc lá có thể thu hoạch, Edan cùng các cộng sự tìm cách chế tạo những hệ thống cảm biến thông minh. Chẳng hạn, họ dùng các camera đa quang phổ để phân tích các bước sóng ánh sáng tới vật thể. Trong hình ảnh mà camera ghi được, vật thể hiện ra với một diện mạo duy nhất trong mọi điều kiện ánh sáng.

Cùng với các loại cảm biến khác và chương trình máy tính, nhóm nghiên cứu còn muốn tạo ra “bộ não” máy để giúp robot rút kinh nghiệm từ những sai lầm trong quá trình hoạt động để cải thiện chất lượng công việc.

“Chúng tôi sẽ tạo ra một thuật toán giúp robot coi mọi vật là những hình khối đơn giản. Khi nông phẩm bị che khuất một phần bởi lá, nó sẽ vẫn nhận ra”, Edan cho biết.

Thử nghiệm cho thấy robot mà nhóm Edan chế tạo có thể xác định được tình trạng (xanh, chín hay hỏng) của 80-85% số quả trên cây. Mục tiêu của họ là nâng con số đó lên 90%.

Sau khi robot xác định nông phẩm cần thu hoạch, nó sẽ lấy nông phẩm bằng một công cụ có khả năng nắm. Thách thức lớn nhất của việc chế tạo công cụ này là nó phải tới đúng vị trí nông phẩm và nắm với một lực vừa phải để nông phẩm không dập, nát hoặc vỡ.

Minh Long - VnExpress

Phát triển máy bay chạy bằng điện

Chiếc máy bay 2 ghế chạy bằng điện do Viện Thiết kế máy bay trường Đại học Stuttgart, Đức chế tạo sẽ được tài trợ nghiên cứu để tiếp tục phát triển công nghệ.

Máy bay chạy bằng điện ứng dụng công nghệ mới "eGenius", được giới thiệu lần đầu tiên tại Hội chợ triển lãm hàng không quốc tế, Friedrichshafen, Đức, diễn ra từ ngày 13 đến 16/4.

Máy bay có sải cánh 16,86m, nặng 850 kg, thân rộng đủ cho 2 phi công ngồi cạnh nhau, tầm hoạt động 400 km có thể đạt tốc độ lên tới 235 km/h. Máy bay sử dụng hệ thống điện động cơ 60kW.

Máy bay chạy bằng điện. Ảnh: Airbus
Máy bay chạy bằng điện. Ảnh: Airbus

"Chúng tôi đang kiểm tra tiềm năng đáp ứng lâu dài của nguồn điện như là nguồn năng lượng chính thay thế trên máy bay", đại diện Airbus, đơn vị tài trợ dự án này cho biết.

Ông Christopher Emerson, Phó Chủ tịch cấp cao phụ trách Chiến lược Sản phẩm và Dự báo thị trường của Airbus giải thích: "Airbus đang nghiên cứu kỹ tất cả các công nghệ đang được sử dụng hiện nay để tìm nguồn năng lượng thay thế cho ngành hàng không trong tương lai".

Ngoài việc giám sát công nghệ lực đẩy bằng điện, Airbus cũng đang triển khai công nghệ pin nhiên liệu như là nguồn năng lượng thay thế, ứng dụng và thử nghiệm công nghệ nhiên liệu sinh học...

Kiên Cường - VnExpress

Lần đầu tiên tìm dị tật thai nhi bằng máy cộng hưởng từ

Hơn 10 dị tật thai nhi mà các máy siêu âm thông thường không nhìn thấy sẽ được xác định trên máy cộng hưởng từ, được Bệnh viện Từ Dũ TP HCM đưa vào sử dụng sáng 22/4.

Tiến sĩ Phạm Việt Thanh, Giám đốc Sở Y tế TP HCM cho biết trong tất cả các bệnh viện sản khoa, Từ Dũ là nơi đầu tiên tại phía Nam trang bị loại thiết bị này.

Theo bác sĩ Thanh, với các tính năng đặc biệt, máy cộng hưởng từ không chỉ giúp bác sĩ chẩn đoán được những bệnh phụ nữ như ung thư vú, ung thư cổ tử cung, bệnh ở buồng trứng mà còn giúp phát hiện bệnh trong thai kỳ của thai nhi.

Thiết bị có trị giá triệu USD là niềm tự hào của tập thể y bác sĩ BV Từ Dũ. Ảnh: Thiên Chương.
Thiết bị có trị giá triệu USD là niềm tự hào của tập thể y bác sĩ BV Từ Dũ. Ảnh: Thiên Chương.

Chi phí một ca tầm soát bằng máy cộng hưởng từ là khá cao, khoảng 2 triệu đến 2,5 triệu đồng cho một lần thực hiện. Tuy nhiên theo thạc sĩ Hà Tố Nguyên, Trưởng khoa Chẩn đoán hình ảnh Bệnh viện Từ Dũ, thiết bị đáng giá ở chỗ nó không xâm lấn, không gây nhiễm xạ như các thiết bị CT trước đây.

Về khả năng định bệnh của máy cộng hưởng từ đối với thai nhi, bác sĩ Nguyên cho biết thiết bị này có thể tìm được các bất thường ở não, mặt, cổ, lồng ngực, phổi, đường tiêu hóa, thoát vị rốn, gan, lách, thận, xương, các kiểu thoát vị rốn, thoát vị cơ hoành.

Theo đại diện Hội chu sơ sinh TP HCM, việc chẩn đoán bệnh thai kỳ chính xác góp phần quan trọng trong chăm sóc bào thai, trẻ sơ sinh và bảo vệ sức khỏe sản phụ một cách tốt nhất.

Thiên Chương - VnExpress

Phương tiện bay hình nòng nọc

Khí cầu hình con nòng nọc của Đức có thể chống được mọi kiểu chuyển động của các luồng không khí.
Argus One có thể chống
Argus One có thể chống lực kéo, đẩy, xoáy của các luồng khí. Ảnh: The Register.

Argus One, tên của khí cầu, được thiết kế bởi công ty TAO Technology tại Đức, từng bay thử vào năm 2009. Giờ đây nó sắp được đưa tới căn cứ quân sự Yuma tại bang Arizona, Mỹ để thực hiện các thử nghiệm mang tính quân sự như tiếp nhiên liệu hoặc do thám, The Register đưa tin.

Khí cầu Argus One bay trên không

Công ty TAO Technology khẳng định Argus One có thể chống chịu lực kéo, đẩy, bẻ cong và xoáy của các luồng khí. Các động cơ của khí cầu sử dụng hỗn hợp không khí có tỷ trọng tương đương không khí. Áp suất bên trong khí cầu luôn được duy trì ở mức tương đương áp suất bên ngoài.

Do hỗn hợp khí trong các động cơ có tỷ trọng tương đương không khí, sức nổi của nó không tăng khi hỗn hợp khí bị đốt. Trong các khí cầu truyền thống, mỗi khi khí bị đốt, người ta phải xả bớt khí heli - một loại khí đắt tiền - để chúng không bay vút lên cao và biến mất.

Việt Linh - VnExpress

Người bay nhờ động cơ phản lực đeo lưng

Một công ty tại New Zealand chế tạo loại động cơ phản lực cá nhân giúp người sử dụng có khả năng bay lượn như máy bay trực thăng.
Động cơ phản lực Martin Jetpack bay thử nghiệm. Ảnh: Martin Aricarft.
Động cơ phản lực Martin Jetpack bay thử nghiệm. Ảnh: Newscientist.

Martin Aircraft, nhà sản xuất loại động cơ phản lực cá nhân tại New Zealand, vừa lập kỷ lục mới về thời gian bay đối với động cơ phản lực đeo lưng mang tên Martin Jetpack. Trong chuyến bay thử mới nhất, động cơ của họ bay được 7 phút, dài hơn mọi loại động cơ phản lực cá nhân từng được sản xuất.

Newscientist cho biết, Martin Jetpack được điều khiển qua sóng radio từ mặt đất. Trong thử nghiệm, phi công thực ra là một hình nộm. Được chế tạo chủ yếu từ sợi carbon, động cơ có thể chứa được lượng khí đốt đủ để bay trong khoảng 30 phút. Mặc dù Martin Jetpack có khối lượng 113 kg, nó chỉ mang được một người có khối lượng 15 kg. Tốc độ tối đa của nó là 97 km mỗi giờ.

Video động cơ phản lực Martin Jetpack bay trên không

Nhà sản xuất cho rằng ban đầu Martin Jetpack sẽ chỉ là phương tiện giải trí. Nhưng trong tương lai, nếu xa lộ trên không ra đời, nó có thể trở thành phương tiện giao thông. Các thử nghiệm toàn diện sẽ được thực hiện trong khoảng thời gian từ nay tới cuối năm 2011. Nếu mọi việc diễn ra đúng theo kế hoạch của Martin Aircraft, những người thích bay có thể bỏ ra 100.000 USD để sở hữu Martin Jetpack.

Việt Linh - VnExpress

Thứ Năm, 31 tháng 3, 2011

Dập lửa bằng điện

Nhờ sự hỗ trợ của điện, trong tương lai lính cứu hỏa chẳng cần xông vào đám cháy và mà vẫn dập được lửa.
Điện trường đẩy ngọn lửa ra xa khỏi nguồn cung cấp nguyên liệu
Điện trường đẩy ngọn lửa ra xa khỏi nguồn cung cấp nhiên liệu khiến lửa tắt. Ảnh: Ludovico Cademartiri.

Hiện nay lính cứu hỏa trên khắp thế giới dùng bọt, bột và nhiều loại chất khác để dập lửa. Nhưng một nhóm chuyên gia của Đại học Harvard tại Mỹ vừa chứng minh rằng điện trường cũng có thể khiến ngọn lửa tắt.

National Geographic cho biết, trong một thử nghiệm, các nhà khoa học nối một dây nhỏ với máy khuếch đại 600 W để tạo ra một điện trường có điện áp hàng triệu V trên mỗi mét.

“Mức điện áp ấy đủ lớn để tạo ra tia lửa trong không khí khô”, nhà hóa học Ludovico Cademartiri, một nghiên cứu sinh sau tiến sĩ của Đại học Harvard, cho biết.

Mỗi khi Cademartiri và các đồng nghiệp đưa điện trường tới gần một ngọn lửa có độ cao khoảng 50 cm, ngọn lửa gần như tắt ngay lập tức.

Dù dập được lửa nhưng điện trường lại rất an toàn. Cademartiri nói tần số, điện áp và dòng điện mà hệ thống tạo ra không đủ lớn để gây nên nguy hiểm đối với người khỏe mạnh. Những phiên bản đũa điện trong tương lai có thể không chế đám cháy với mức điện áp chỉ bằng một phần mười so với mức được tạo ra trong thử nghiệm.

Vậy điện trường dập lửa theo cơ chế nào?

Các điện tử (electron), ion và hạt muội bên trong ngọn lửa có thể tương tác với điện trường. Dựa trên nguyên tắc đó, các nhà khoa học dùng dòng điện để đẩy lửa ra khỏi nguồn gây cháy khiến nó tắt.

Nhóm nghiên cứu muốn dập tắt lửa từ khoảng cách xa hơn và mở rộng phạm vi tác động của điện trường bằng cách thay đổi điện cực, dòng điện, tần số và điện áp. Trong tương lai, hệ thống có thể được lắp đặt trong trần của những tòa nhà hoặc tàu biển để chống cháy. Nó cũng sẽ được thu nhỏ để lính cứu hỏa có thể mang theo trên lưng.

Tất nhiên, điện trường không thể dập mọi loại đám cháy. Chẳng hạn, có thể nó sẽ hoạt động không hiệu quả đối với đám cháy rừng và các đám cháy lớn.

“Những tác động của điện trường phụ thuộc vào sức mạnh của nó. Tạo ra điện trường trên những khu vực rộng lớn là một thách thức lớn”, Cademartiri nói.

Các chuyên gia nhận thấy điện trường cũng có thể tác động tới nhiệt độ và vị trí cháy của lửa. Vì thế nó có thể được dùng để kiểm soát độ lớn của lửa trong những không gian hẹp – như động cơ, lò sưởi.

Minh Long - VnExpress

Phi thuyền hoạt động bằng nước

Tàu vũ trụ hoạt động nhờ nước có thể giúp con người giảm được khá nhiều chi phí cho các chuyến thám hiểm sao Hỏa và những hành tinh khác trong hệ Mặt Trời.
Hình minh họa phi thuyền sử dụng hơi nước để tạo ra lực đẩy. Ảnh: Fox News.
Hình minh họa phi thuyền sử dụng hơi nước để tạo ra lực đẩy. Ảnh: Fox News.

Theo một mô hình nghiên cứu của Brian McConnell, chủ tịch công ty Open Communication Systems, phi thuyền sử dụng nước sẽ được trang bị các động cơ nhiệt điện hoạt động nhờ năng lượng mặt trời. Những động cơ này sẽ làm sôi nước. Hơi nước được đẩy ra khỏi một miệng vòi, tạo ra lực đẩy, Space đưa tin.

Các động cơ nhiệt điện hoạt động rất hiệu quả. Chúng phù hợp với những chuyến bay dài song không cần lực đẩy lớn. Khi phi thuyền cần tăng tốc trong khoảng thời gian ngắn, các nhà du hành có thể sử dụng tên lửa truyền thống.

Phần chứa người trong phi thuyền mới sẽ được tạo nên bởi nhiều khoang kết nối với nhau. Những khoang này được làm bằng sợi vải và có thể thay đổi kích cỡ bằng cách bơm hoặc xả không khí. Nước được đưa vào giữa các lớp vải để ngăn chặn bức xạ vũ trụ. Cũng nhờ nước mà các lớp vải trở nên cứng và dai hơn khi tiếp xúc với nhiệt độ cực thấp trong vũ trụ, nhờ đó khả năng chống chịu rác vũ trụ của tàu trở nên tốt hơn.

McConnell nói hiện tại phi thuyền sử dụng nước mới chỉ là ý tưởng, song nó có thể trở thành hiện thực trong tương lai gần.

Việc động cơ đẩy của tàu vũ trụ chỉ dùng nước sẽ làm giảm chi phí vận hành tàu. Một trong những nguyên nhân là các động cơ điện nhiệt hoạt động rất hiệu quả. Hơn nữa nước là dạng nguyên liệu có thể được tái chế ngay trên tàu. Khối lượng phi thuyền bay tới sao Hỏa sẽ giảm do nó không phải mang theo một lượng nhiên liệu lớn. Nếu kết hợp tất cả những yếu tố này, các chuyên gia tính toán rằng, nếu bay tới sao Hỏa, chi phí vận hành phi thuyền dùng nước sẽ chỉ bằng 1/30 (thậm chí có thể thấp hơn nữa) so với chi phí dành cho một tàu vũ trụ truyền thống.

Chuyến bay lên sao Hỏa với tàu vũ trụ dùng nước còn mang đến nhiều lợi ích khác. Do tàu chỉ mang theo nước nên trong quá trình bay (kéo dài khoảng một năm rưỡi), các nhà du hành có thể tắm, trồng cây lương thực và rau - những việc được coi là "xa xỉ" trong các chuyến bay vũ trụ hiện nay.

Việt Linh - VnExpress

Thứ Năm, 24 tháng 3, 2011

Robot gián điệp có khả năng tìm trốn người

Một vật thể lặng lẽ tiến tới tòa nhà trong màn đêm, thực hiện một lộ trình lắt léo để tránh những khu vực có ánh sáng và thoát khỏi tầm quan sát của hệ thống camera an ninh và lính gác.
Phiên bản thử nghiệm của robot gián điệp có khả năng tự tìm chỗ nấp do tập đoàn
Phiên bản thử nghiệm của robot gián điệp có khả năng tự tìm chỗ nấp do tập đoàn Lockheed Martin. Ảnh: Tập đoàn Lockheed Martin.

Kẻ đột nhập nấp sau một thùng rác khi nghe tiếng bước chân của một lính gác nào đó. Khi tiếng bước chân nhỏ dần, vật thể tiếp tục di chuyển trên bốn bánh xe.

Cảnh tượng trên có thể xảy ra trong tương lai, khi những robot gián điệp mới của tập đoàn Lockheed Martin tại Mỹ chính thức gia nhập thế giới của các thiết bị gián điệp. Lockheed Martin tuyên bố họ sẽ chế tạo những mẫu robot có khả năng thực hiện nhiệm vụ do thám, theo dõi mà không bị con người phát hiện. Phiên bản mẫu của loại robot này đã được thử nghiệm từ cuối năm ngoái, Newscientist đưa tin.

Điểm đặc biệt của thế hệ robot do thám mới là khả năng dựng mô hình máy tính về môi trường xung quanh, kết hợp thông tin để xác định đường đi an toàn nhất. Nó được trang bị một máy quét laser để có thể dựng bản đồ 3D về môi trường xung quanh, vài cảm biến âm thanh để phát hiện những tiếng bước chân gần nó.

“Robot này được thiết kế để có thể chạy nhanh trong bóng tối, tránh những khu vực được chiếu sáng. Để tăng khả năng ẩn nấp trong bóng tối, nó được sơn màu đen”, Brian Satterfield, trưởng nhóm kỹ sư chế tạo robot, phát biểu.

Satterfield nói nếu robot do thám tin rằng nó có thể bị phát hiện bởi một người bảo vệ, nó sẽ cố gắng chạy tới một vị trí mà nó có thể ẩn nấp nhờ một phần mềm đặc biệt. Phần mềm này cho phép nó đặt ra nhiều phương án hành động khi phát hiện con người. Tất nhiên, phần mềm sẽ chỉ đưa ra các chỉ dẫn cụ thể trong từng nhiệm vụ, như "Nếu nghe thấy tiếng động đáng nghi, hãy chạy vào vị trí tối nhất trong tòa nhà".

Việt Linh - VnExpress

NASA và ESA 'ly hôn' vì thiếu tiền

"Tuần trăng mật" ngắn ngủi giữa Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) và Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) vừa chấm dứt bởi ngân sách eo hẹp của NASA.
Ảnh minh họa: ESA.
Ảnh minh họa: ESA.

Newscientist cho biết, trong vài năm qua NASA và ESA lập nhiều kế hoạch mà theo đó, hai tổ chức này sẽ cùng thám hiểm nhiều thiên thể như sao Hỏa và các vệ tinh của sao Mộc. Cả hai đều cho rằng, nếu hợp lực với nhau, họ có thể thực hiện những chuyến thám hiểm lớn hơn so với khi mỗi tổ chức hành động đơn độc.

Song, trong bối cảnh ngân sách của NASA sẽ không tăng trong vài năm tới, có vẻ như cơ quan này sẽ không thể gánh vác phần chi phí của họ trong các sứ mệnh chung sắp tới. Thực tế ấy khiến tương lai của các sứ mệnh chung trở nên mong manh.

James Green, trưởng bộ phận nghiên cứu hành tinh của NASA, thông báo trong một cuộc họp của các nhà khoa học tuần trước rằng NASA sẽ hoãn vô thời hạn việc phóng tàu lên Europa, một vệ tinh của sao Mộc. Bề mặt Europa được bao phủ bởi băng và giới khoa học nghĩ rằng một đại dương nước nằm bên dưới bề mặt của nó. Theo kế hoạch NASA và ESA sẽ cùng phóng phi thuyền tới Europa vào năm 2020.

Ngoài ra NASA và ESA còn dự định phóng tàu tới Ganymede, một vệ tinh khác của sao Mộc, và đưa một cặp thiết bị thám hiểm tự hành lên sao Hỏa vào năm 2018 để nhặt các mẫu đất, đá. Những mẫu đó sẽ được một tàu vũ trụ mang về trái đất sau năm 2020. Theo thỏa thuận thì mỗi cơ quan sẽ tự chế tạo một thiết bị. Tuy nhiên, NASA không dám chắc họ có đủ kinh phí để chế tạo thiết bị của họ.

Hàng loạt dự án chung khác giữa NASA và ESA cũng đối mặt với tương lai bất ổn, như dự án xây dựng đài thiên văn quốc tế có khả năng thu nhận tia X để nghiên cứu các hố đen, hay ăng-ten khổng lồ trong vũ trụ có khả năng phát hiện sóng trọng trường.

Việt Linh - VnExpress

Siêu tiêm kích Mỹ thử nhiên liệu sinh học

Một chiếc phi cơ chiến đấu F-22 của Mỹ đã bay vượt tốc độ âm thanh với nhiên liệu sinh học, đánh dấu mốc quan trọng tiến đến mục tiêu tiết kiệm chi phí và bảo vệ môi trường.

Thử nghiệm diễn ra vào tuần trước, tỷ lệ pha trộn nhiên liệu là 50/50, hỗn hợp bao gồm dầu JP-8 và nhiên liệu sinh học. Loại nhiên liệu sinh học này được chiết xuất từ hạt của họ cây Camelina (hay còn gọi là hạt cải dầu) và loại cây này không được dùng cho thực phẩm.

F-22 của Mỹ. Ảnh: Airforcetimes.

Chuyến bay là kết quả với một loạt các thử nghiệm tại mặt đất, và được thực hiện bởi các thành viên của Phi đội bay số 414. Thử nghiệm với F-22 là một phần trong kế hoạch sử dụng nhiên liệu sinh học cho các máy bay chiến đấu của không quân Mỹ.

Mục tiêu của đợt kiểm tra để đánh giá khả năng phù hợp của nhiên liệu sinh học với các hệ thống vũ khí của F-22. Các thử nghiệm bao gồm: khả năng cất cánh, tăng cường hoạt động, hiệu suất ở các tốc độ khác nhau. Chiếc F-22 đã thực hiện một cuộc bay siêu tốc ở độ cao 40.000 feet và đạt tốc độ là Mach-1.5 mà không cần sử dụng đến buồng đốt hai lần, theo Defense Talk.

Các quan chức cho biết, chuyến bay đã diễn ra thành công và đây là sự kiện quan trọng cho kế hoạch sử dụng nhiên liệu sinh học vào năm 2016 nhằm tiết kiệm chi phí và bảo vệ môi trường.

Trước đó máy bay vận tải C-17 Globemaster III của không quân Mỹ cũng đã được thử nghiệm với nhiên liệu sinh học và cho kết quả rất khả quan.

F-22 Raptor với nhiên liệu sinh học. Ảnh: Defensetalk.

Minh Tâm - VnExpress

Thứ Sáu, 18 tháng 3, 2011

Hoạt động của lò phản ứng hạt nhân

Mặc dù lò phản ứng hạt nhân đã được cải tiến rất nhiều, cấu tạo cơ bản của chúng hầu như không thay đổi kể từ chúng ra đời cách đây gần 50 năm.

Dưới đây là nguyên lý hoạt động cơ bản của các loại lò phản ứng hạt nhân được đăng trên trang MSNBC.

Lò phản ứng
Lò phản ứng hạt nhân là thiết bị có thể điều khiển và kiểm soát phản ứng phân hạch để thu nhiệt do phản ứng đó tạo ra. Ảnh: britannica.com.
Khi nguyên tử urani hoặc plutoni hấp thụ một neutron, nó có thể trải qua phản ứng phân hạch hạt nhân để tách thành nhiều hạt nhỏ hơn. Phản ứng phân hạch sản sinh một lượng nhiệt lớn cùng neutron mới. Những neutron mới tiếp tục bắn phá nguyên tử urani hoặc plutoni để tạo nên phản ứng dây chuyền. Ảnh: blogspot.com.
Toàn bộ quá trình phân hạch xảy ra trong trong lõi bằng thép của lò phản ứng. Nhiệt mà phản ứng tạo khiến nước sôi và bốc hơi. Luồng hơi nóng của nước làm quay các turbin và tạo ra điện. Ảnh: imperial-consultants.co.uk.
Trong lõi của lò phản ứng, nguyên tố urani hoặc plutoni được nạp vào các thanh nhiên liệu (màu đỏ) chìm trong nước. Các thanh điều khiển (màu đen) để làm nhanh hoặc chậm quá trình phân hạch của nhiên liệu hạt nhân được đặt bên dưới các thanh nhiên liệu. Ảnh: NHK.
Khi có
Khi sự cố bất ngờ, như động đất, xảy ra thì các thanh điều khiển tự động kích hoạt và trồi lên, nằm xen kẽ với các thanh nhiên liệu nhằm hấp thụ neutron từ các thanh nhiên liệu. Do bị hấp thụ, các hạt neutron không thể bắn phá nguyên tử urani hoặc plutoni nên phản ứng phân hạch chấm dứt và lò phản ứng ngừng hoạt động. Ảnh: NHK.
Trong kiểu lò nước áp lực, nước được bơm vào lõi để hấp thu nhiệt từ các thanh nhiên liệu. Sau đó nó chảy qua một hệ thống kín để sôi. Hơi nước được dẫn sang buồng chứa turbin để làm quay turbin. Chuyển động quay của turbin được truyền sang máy phát điện. Ảnh: MSNBC.
Trong lò nước sôi, nước sôi ngay sau khi hấp thu nhiệt từ các thanh nhiên liệu và hơi được dẫn sang buồng chứa turbin. Ra khỏi turbin, nước được làm nguội tại một tháp để quay trở lại dạng lỏng. Sau đó nước tiếp tục chảy tới buồng tạo hơi. Ảnh: scanada.com.
Lò phản ứng
Lò phản ứng được đặt trong một bể chứa bằng sắt không rỉ. Bên ngoài bể chứa được gia cố bằng lớp tường xi măng có độ dày hàng mét để ngăn chặn chất phóng xạ rò rỉ ra ngoài trong trường hợp sự cố xảy ra. Ảnh: nextbigfuture.com.
Một bể chứa lò phản ứng đang được xây dựng.
Một bể chứa lò phản ứng trong quá trình xây dựng. Ảnh: world-nuclear-news.org.
Theo thời gian, nhiên liệu hạt nhân
Theo thời gian, nhiên liệu hạt nhân biến thành nguyên tố nhẹ hơn và không thể gây nên phản ứng phân hạch. Nếu không được tái chế hoặc làm giàu, chúng sẽ trở thành chất thải hạt nhân. Ảnh: globalnuclearpower.eu.
Một bể chứa chất thải hạt nhân. Ảnh:
Một bể chứa chất thải hạt nhân. Ảnh: anl.gov.

Việt Linh - VnExpress

Thứ Sáu, 4 tháng 3, 2011

Ký ức có thể bị xóa

Các nhà khoa học Israel phát hiện một loại enzyme có khả năng xóa hoặc củng cố ký ức, tạo tiền đề cho sự ra đời của thuốc thay đổi trí nhớ trong tương lai.
Ảnh minh họa:
Ảnh minh họa: sentientdevelopments.com.

Livescience đưa tin các chuyên gia của Viện Khoa học Weizmann tại Israel nhận thấy PKMzeta - tên của một enzyme - có thể tác động tới trí nhớ của động vật. Nhiều nghiên cứu trước đây cho thấy dường như enzyme này củng cố trí nhớ con người, biến những trải nghiệm hàng ngày thành ký ức lâu dài.

Enzyme là những chất xúc tác sinh học có thành phần chủ yếu là protein. Mọi quá trình trong tế bào đều cần enzyme. Hầu hết phản ứng được xúc tác bởi enzyme có tốc độ cao hơn nhiều so với khi chúng không được xúc tác.

PKMzeta có hai phiên bản, trong đó một phiên bản gốc và một phiên bản đột biến. Phiên bản đột biến của enzyme ra đời nếu cơ thể chuột bị một loại virus vô hại xâm nhập.

Yadin Dudai và Todd Sacktor, hai nhà nghiên cứu của Viện Khoa học Weizmann, huấn luyện chuột để tạo ra nhiều thói quen ở chúng. Sau đó họ đưa virus vào cơ thể của một số con để tạo ra phiên bản đột biến của PKMzeta. Kết quả cho thấy nồng độ PKMzeta càng lớn thì ký ức của chuột càng phai nhạt. Chẳng hạn, chúng sợ những mùi mà trước kia chúng thích, không thực hiện những thói quen đã học.

Đối với những con chuột không nhiễm virus, nồng độ PKMzeta càng lớn thì trí nhớ của chúng càng tăng.

Trong tương lai, phiên bản PKMzeta gốc có thể được dùng để chế thuốc để tăng cường ký ức cho những người mắc bệnh mất trí nhớ hay rối loạn tâm thần sau sự kiện khủng khiếp. Các nhà khoa học cũng có thể biến phiên bản PMKzeta đột biến thành thuốc để điều trị cho những người mắc bệnh ám ảnh bởi những ký ức đau thương. Thuốc này giúp người bệnh bằng cách xóa những ký ức gây nên nỗi sợ hãi. Bằng cách thay đổi nồng độ của PKMzeta trong những vùng não khác nhau, các bác sĩ có thể xóa mọi ký ức trong tâm trí người.

"Nhiều loại phân tử có khả năng tăng cường trí nhớ, song rõ ràng PKMzeta mới là bậc thầy trong chức năng này", David Glanzman, một nhà khoa học của Đại học California tại Mỹ, phát biểu. Glanzman không tham gia nghiên cứu của Viện Khoa học Weizmann.

Việt Linh - VnExpress

Thứ Sáu, 18 tháng 2, 2011

Đón gần 100 trẻ ra đời bằng phương pháp thụ tinh ống nghiệm


(Dân trí) - Trong năm 2010, tại bệnh viện Phụ sản Hà Nội có 25 cháu bé ra đời bằng phương pháp thụ tinh ống nghiệm, nâng tổng số trẻ sinh bằng phương pháp này lên 86 bé với tỉ lệ thành công là 30%.

Bên cạnh thành công trên, các bác sĩ nơi đây còn đón thêm 10 cháu ra đời bằng phương pháp ISCI (bơm tinh trùng vào bào tinh trứng). Đặc biệt, tất cả các bé này đều không bị dị tật bẩm sinh.


Tất cả các bé đều không bị dị tật bẩm sinh (ảnh minh họa)

Ông Nguyễn Huy Bạo, Giám đốc bệnh viện Phụ sản Hà Nội cho biết, nhờ chú trọng đến công tác chăm sóc, khám chữa bệnh cho trẻ sinh non nên tỷ lệ tử vong sơ sinh tại bệnh viện ở mức thấp 0,3‰.

Dự kiến trong năm 2011, bệnh viện tiếp tục triển khai các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản, phát triển khám và điều trị nam học, chẩn đoán và điều trị ung thư phụ khoa; chuyển giao các kỹ thuật chuyên khoa đầu ngành phù hợp với từng cơ sở trong thành phố, trong đó chú trọng vào các kỹ thuật mới như nội soi, chẩn đoán trước sinh và hỗ trợ sinh sản.

T.H

Thứ Hai, 14 tháng 2, 2011

Israel luyện chuột phát hiện bom

Trong tương lai chó nghiệp vụ tại sân bay có thể được thay thế bởi một loài vật nhỏ hơn nhiều.
Chuột tỏ ra nhạy cảm hơn chó trong việc tìm kiếm hóa chất nguy hiểm. Ảnh:
Chuột tỏ ra nhạy cảm hơn chó trong việc tìm kiếm hóa chất nguy hiểm. Ảnh: gigglenet.net.

Các nhà khoa học luôn tìm mọi cách để giảm dần kích thước của máy móc, thiết bị song hiếm người nghĩ tới việc thu nhỏ kích thước của những “công cụ” an ninh biết thở như chó hay lợn. Một nhóm chuyên gia của công ty BioExplorers tại Israel đang huấn luyện chuột để chúng thay thế chó nghiệp vụ bằng chuột trong hoạt động tìm kiếm chất nổ ở sân bay. Họ nói chuột phát hiện các hóa chất gây nổ chính xác hơn chó và máy soi chiếu tia X, Popular Science cho hay.

Tất nhiên, chuột không thể chạy khắp sân bay để thực thi nhiệm vụ như chó. Chúng sẽ được nhốt trong những chiếc lồng (hoặc hộp) có kích thước tương đương máy kiểm tra an ninh tại các phi trường. Mỗi mặt của lồng có ba ngăn, mỗi ngăn chứa 8 chuột. Chúng làm việc theo ca, mỗi ca kéo dài 4 tiếng đồng hồ. Trong thời gian làm việc chuột chỉ cần ngửi không khí xung quanh chúng.

Những con chuột sẽ được huấn luyện để có thể phát hiện các hóa chất gây nổ. Khi những phân tử hóa chất đó bay vào mũi, chúng sẽ lao vào một ngăn riêng.

“Nếu phát hiện chất nổ, chuột sẽ bỏ chạy như khi chúng thấy mèo”, Eran Lumbroso, trưởng nhóm nghiên cứu, giải thích.

Trong lúc chạy vào ngăn chuột sẽ kích hoạt chuông báo động. Chuông chỉ reo khi ít nhất hai con chuột chạy vào ngăn để giảm thiểu nguy cơ báo động không chính xác.

Nhóm nghiên cứu thử nghiệm chuột trong một siêu thị ở thành phố Tel Aviv, Israel vào năm ngoái. Họ yêu cầu 22 người đặt thuốc nổ giả vào túi quần và trà trộn vào khoảng 1.000 người trong siêu thị. Kết quả cho thấy lũ chuột không bỏ sót bất kỳ trường hợp nào.

Việt Linh - VnExpress

Lần đầu tiên dựng ảnh 3D mặt trời

Các nhà khoa học của Cơ quan vũ trụ Mỹ (NASA) đã dựng thành công hình ảnh 3D đầu tiên về bề mặt của Mặt trời.

Để có bức ảnh trên, các nhà khoa học đã sử dụng những bức ảnh dữ liệu được gửi về từ hai vệ tinh quay quanh mặt trời từ hai góc đối diện nhau. Từ đó, lần đầu tiên, họ quan sát được toàn bộ bề mặt của Mặt trời.

Ảnh: NaSa
Các nhà khoa học có thể quan sát được toàn bộ bề mặt của Mặt trời. Ảnh: NASA

Hai vệ tinh được NASA phóng lên vào năm 2006, chúng di chuyển theo quỹ đạo của Trái đất với tốc độ khác nhau. Do đó phải mất thời gian dài, hai vệ tinh mới đối xứng nhau theo tâm mặt trời, chúng có thể cùng lúc chụp ảnh một nửa bề mặt Mặt trời, xây dựng được bức ảnh hoàn chỉnh nhất từ trước đến nay về nó.

NASA cho rằng, việc chụp được các bức ảnh quan trọng như sự kiện con người lần đầu tiên đặt chân lên mặt trăng hay những hình ảnh đầu tiên của Trái đất được chụp từ không gian.

Tiến sĩ Chris Davis, thành viên nhóm nghiên cứu, cho biết trên Telepraph: “Dự án dựng hình ảnh 3D của Mặt trời (STEREO) đã cung cấp những hình ảnh rõ nét về các hoạt động của Mặt trời. Chúng tôi rất vui mừng khi lần đầu tiên được chứng kiến hình ảnh 3D đầu tiên của Mặt trời".

Việc dựng thành công hình ảnh 3D về Mặt trời, cho phép các nhà khoa học dự báo thời tiết chính xác hơn, hiểu rõ hơn về năng lượng mặt trời, thông tin mà chúng thu thập được góp phần quan trọng trong việc bảo vệ thông liên lạc trên Trái đất.

Hương Thu - VnExpress

Robot sẽ có mạng Internet riêng

Các nhà khoa học châu Âu vừa khởi động một dự án để giúp robot lưu trữ và chia sẻ dữ liệu mà chúng tự thu thập từ thế giới xung quanh.
Một robot có khả năng nấu nướng tại Nhật Bản. Ảnh: weirdthings.com.
Một robot có khả năng nấu nướng tại Nhật Bản. Ảnh: weirdthings.com.

BBC cho biết, RoboEarth, tên của dự án do các nhà khoa học châu Âu thực hiện, sẽ tạo ra một nơi mà các robot có thể đưa dữ liệu lên và yêu cầu trợ giúp khi thực hiện một nhiệm vụ nào đó. Các nhà khoa học tham gia dự án hy vọng RoboEarth sẽ giúp các robot thực hiện các nhiệm vụ nhanh hơn.

Tiến sĩ Markus Waibel, một chuyên gia của Viện Công nghệ liên bang Thụy Sĩ, cho biết, mục đích chính của RoboEarth là nghiên cứu các biện pháp để robot có thể mã hóa, trao đổi và khai thác tri thức nhiều lần.

“Phần lớn robot hiện nay nhìn thế giới theo cách riêng của chúng và con người có rất ít tiêu chuẩn chung đối với dữ liệu của robot. Thực trạng này khiến các chuyên gia về robot gặp vô vàn khó khăn trong nỗ lực chia sẻ thông tin dù họ phải giải quyết các vấn đề giống hệt nhau. RoboEarth sẽ bao gồm kho dữ liệu kiêm hệ thống liên lạc”, Waibel nói.

RoboEarth cung cấp những bản đồ về vị trí mà robot hoạt động, mô tả những vật thể mà chúng thấy và chỉ dẫn về cách hoàn thành những nhiệm vụ cụ thể. Cơ sở dữ liệu đó giống như trang Wikipedia trên mạng.

“Wikipedia là thứ mà loài người sử dụng để chia sẻ tri thức. Mọi thành viên đều có thể biên tập, đóng góp kiến thức và truy cập dữ liệu. Một thứ tương tự như thế dành cho robot không hề tồn tại”, Waibel phát biểu.

Waibel nhận định con người sẽ hưởng nhiều lợi ích nếu một robot có thể tới một nơi mà chúng chưa từng thấy, truy cập RoboEarth để tham khảo thông tin về những vật thể, nhiệm vụ cần làm ở nơi đó. Chẳng hạn khi tiến vào một tòa nhà đổ vì động đất, robot có thể truy cập RoboEarth để học cách sử dụng các thiết bị cứu hộ, sơ cứu nạn nhân, di chuyển bên trong tòa nhà. Việc truy cập RoboEarth sẽ giúp chúng tiết kiệm rất nhiều thời gian khi thực hiện các nhiệm vụ mà con người giao.

Minh Long - VnExpress

Du thuyền bằng sọ dừa

Chiếc du thuyền với chất liệu cốt là composite, ốp bên ngoài và các họa tiết trang trí bên trong đều được làm bằng sọ dừa, vừa được hạ thủy trên sông Đà Rằng ở Phú Yên.

Đây là chiếc du thuyền đầu tiên tại Phú Yên, và là du thuyền đầu tiên trên thế giới được làm từ sọ dừa, mang tên Lạc Hồng 1.

Du thuyền Lạc Hồng 1 làm bằng sọ dừa. Ảnh: Khoa Thy
Du thuyền Lạc Hồng 1 làm bằng sọ dừa. Ảnh: Khoa Thy

Lạc Hồng 1 do Công ty Vinashin Nha Trang thiết kế và Công ty Dịch vụ - Du lịch Lạc Hồng làm chủ. Thuyền có hình dáng một con chim Lạc, dài 25m, rộng 5m và cao 6,5m (2 tầng phục vụ và khoang máy). Sức chứa 100 người khi chạy và 120 người lúc dừng đậu.

Hầu hết chi tiết trang trí đều được thực hiện bằng hàng nghìn mảnh sọ dừa rất nhỏ ghép lại.

Các chi tiết trang trí du thuyền đều từ sọ dừa. Ảnh: Khoa Thy
Các chi tiết trang trí du thuyền đều từ sọ dừa. Ảnh: Khoa Thy

Công trình này nhằm hưởng ứng sự kiện “Năm Du lịch quốc gia duyên hải Nam Trung bộ - Phú Yên 2011: Du lịch biển đảo”. Lạc Hồng 1 sẽ phục vụ du lịch dọc dòng sông Đà Rằng.

Khoa Thy - VnExpress

Con người sẽ 'cưỡi' tên lửa để bay vào vũ trụ

Hai công ty sản xuất tên lửa hàng đầu thế giới muốn chế tạo loại hỏa tiễn có khả năng đưa người vào không gian mà không cần phi thuyền.
Tên lửa Ariane 5. Ảnh:
Tên lửa Ariane 5. Ảnh: sciencephoto.com.

Ý tưởng về tên lửa trực tiếp đưa người lên vũ trụ được đề xướng bởi công ty Alliant Techsystems tại Mỹ và Astrium ở châu Âu, BBC cho biết. Hai công ty đã gửi ý tưởng của họ tới Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) vì chính phủ Mỹ đang tìm kiếm những giải pháp thương mại nhằm đưa phi hành gia lên Trạm Không gian quốc tế sau khi đội tàu vũ trụ con thoi của họ ngừng hoạt động cuối năm nay.

Liberty, tên của loại tên lửa tương lai, sẽ sử dụng cả nhiên liệu rắn lẫn nhiêu liệu lỏng để bay lên. Chiều dài của nó vào khoảng 90 m (trong khi tên lửa Ariane 5 của châu Âu có độ dài 50 m). Khoang chứa người sẽ nằm ở đầu hỏa tiễn. Liberty có thể chở 20 tấn hàng hóa lên quỹ đạo thấp của trái đất - nơi Trạm Không gian quốc tế đang bay.

Nhiều nghị sĩ trong quốc hội Mỹ lo ngại NASA sẽ phải chờ rất lâu trước khi tàu vũ trụ thế hệ mới ra đời. Nếu điều đó xảy ra, có lẽ Mỹ sẽ phải phụ thuộc vào tàu Soyuz của Nga trong việc đưa phi hành gia lên vũ trụ tới hết thập kỷ này. Liberty có thể trở thành một giải pháp "nhất cử lưỡng tiện". Nó không chỉ giúp NASA giảm chi phí dành cho chương trình chế tạo thế hệ tàu vũ trụ mới, mà còn rút ngắn thời gian phụ thuộc vào Nga trong việc đưa nhà du hành lên vũ trụ. Alliant Techsystems và Astrium tin rằng với kinh nghiệm và tiềm lực của họ, tên lửa Liberty sẽ cất cánh vào năm 2013.

Việt Linh - VnExpress

Kính mắt chống đạn và tự đổi màu

Hải quân Mỹ bắt đầu thử nghiệm loại kính bảo vệ mắt có khả năng chống đạn và tự động thay đổi màu theo điều kiện ánh sáng.
Một siêu kính bảo hộ có khả năng tự đổi màu do AlphaMicron chế tạo. Ảnh: Fox News.
Một siêu kính bảo hộ có khả năng tự đổi màu do AlphaMicron chế tạo. Ảnh: Fox News.

AlphaMicron - một công ty có trụ sở tại thành phố Kent, bang Ohio, Mỹ - nghiên cứu và chế tạo siêu kính mắt đổi màu trong gần 13 năm. Hai mắt kính của nó được gắn màn hình tinh thể lỏng (LCD) siêu mỏng và có khả năng uốn cong về một phía. Nhờ đó chúng có thể thay đổi màu sắc theo điều kiện môi trường, như chuyển sang màu sẫm khi gặp ánh sáng mạnh và trở nên trong suốt khi người sử dụng tiến vào vùng tối hoặc có bóng râm, Fox News cho hay.

Khi cường độ ánh sáng giảm, một dòng điện chạy qua màn hình LCD khiến các tinh thể trong đó xếp thẳng hàng, dẫn đến sự thay đổi của màu kính trong vài giây. Nếu cường độ ánh sáng tăng, dòng điện lại chạy qua màn hình LCD khiến các tinh thể quay trở lại trạng thái không thẳng hàng.

Ông Charles Ziervogel, giám đốc bộ phận nghiên cứu của hải quân Mỹ, cho biết, kính bảo hộ chống đạn rất quan trọng đối với lính hải quân, bởi mắt của họ rất dễ bị tổn thương bởi nước, gió và bụi. Tuy nhiên, loại kính râm để làm dịu mắt trong môi trường sáng lại giảm khả năng nhìn của binh sĩ hoặc phi công trong môi trường tối. Ngược lại, kính trong suốt để binh lính nhìn rõ hơn trong bóng râm lại khiến mắt của người sử dụng dễ bị lóa trong môi trường có ánh sáng mạnh.

“Chúng tôi yêu cầu AlphaMicron chế tạo ba loại mắt kính: sẫm, sáng và hổ phách. Người sử dụng có thể thay thế các mắt kính trong tối đa 5 phút”, Ziervogel nói.

Roy Miller, giám đốc kinh doanh và tiếp thị của công ty AlphaMicron, cho biết, công ty chỉ sản xuất 30 siêu kính mắt để hải quân Mỹ thử nghiệm. Tất cả chúng đều được làm bằng tay. Sau khi quá trình thử nghiệm hoàn thành, công ty sẽ xem xét khả năng tung chúng ra thị trường.

Việt Linh - VnExpress

Thứ Ba, 1 tháng 2, 2011

Việt Nam đưa hạt giống hoa vào vũ trụ

Ba giống hoa Việt Nam đã được gửi vào vũ trụ bằng tên lửa Nhật Bản, sau đó chúng sẽ về Trái Đất để nghiên cứu về đột biến gen và những thay đổi so với trạng thái sinh lý bình thường.

Tiến sĩ Dương Tấn Nhựt, Phó Viện trưởng Viện Sinh học Tây Nguyên, chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực nghiên cứu giống hoa tại Việt Nam cho biết, Việt Nam đã gửi 3 giống hoa là: hoa bóng nước (tên khoa học là Impatiens balsamia L,Balsaminaceae); hoa mõm sói (Antirrhinum majus L,Scrophulariaceae); và hoa xô đỏ (Salvia splendens Ker.-Gawl, Laminaceae).

Hạt giống sau khi lựa chọn kỹ càng được gửi sang Nhật Bản để xử lý trước khi đưa lên vũ trụ.

Ảnh: H.D
Mẫu các hạt giống sẽ được đưa vào vũ trụ. Ảnh: H.Đ.

Hoạt động này nằm trong chương trình Hạt giống tương lai châu Á KIBO 2010-2011 (Space seed for Asian Future 2010-2011), do Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST) phối hợp với Viện Sinh học Tây Nguyên và Cơ quan Hàng không Vũ trụ Nhật Bản (JAXA) thực hiện.

Chương trình nhằm đưa các hạt giống lên không gian trong thời gian 2 tháng. Khi hạt giống được đưa vào không gian, chịu tác động của môi trường như tia bức xạ, nhiệt độ, trạng thái không trọng lượng và các điều kiện khác. Sau đó những hạt giống này được đưa về trái đất để nghiên cứu về đột biến gene, độ nảy mầm.

Bên cạnh đó, chương trình còn nhằm mục đích quảng bá tới học sinh, sinh viên về những ứng dụng không gian của Module KIBO (thuộc Trạm Không gian Quốc tế), giúp cho sinh viên có những cái nhìn mới về không gian vũ trụ.

Tiến sĩ Dương Tấn Nhựt cũng cho biết ba loại này gửi đi là giống hoa hoàn toàn của Việt Nam, khả năng ra hoa sớm hơn các loại khác. Đây là những giống hoa ngắn ngày, khi tương tác với môi trường dễ có sự biến đổi và dễ nhận biết.

"Dự kiến tháng 4 tới, chúng sẽ được đưa về Trái Đất để nghiên cứu về đột biến gen cũng như những thay đổi so với trạng thái sinh lý bình thường", ông Nhựt nói.

Trước đây, người ta đã đưa bèo hoa dâu lên vũ trụ (nghiên cứu nhằm cung cấp oxy cho các nhà du hành). Nhật Bản cũng đã thành công với việc đưa lúa mì lên vũ trụ để tạo ra loại bia Vũ trụ nổi tiếng.

Hương Thu - VnExpress