Mía có thể làm nguội trái đất

Với khả năng làm giảm nhiệt độ môi trường, cây mía có thể trở thành vũ khí hữu ích trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu.

Ảnh minh họa: antoansinhhoc.vn.

Xinhua cho biết, các nhà khoa học của Phòng Sinh thái địa cầu thuộc Viện nghiên cứu Carnegie tại Mỹ thu thập hàng trăm bức ảnh một vùng trồng mía có diện tích khoảng 1.173 km2 tại Brazil do các vệ tinh chụp. Trước kia vùng đất này được sử dụng để trồng một loại cây lương thực. Họ phân tích nhiệt độ, mức độ phản chiếu ánh sáng mặt trời và tốc độ mất nước trong đất cũng như thân cây trong giai đoạn trước và sau khi trồng mía.

Kết quả cho thấy nhiệt độ trung bình sau khi trồng mía thấp hơn nhiều so với giai đoạn trồng cây lương thực.

"Chúng tôi nhận thấy việc trồng cây lương thực hay cỏ khiến nhiệt độ trung bình trong vùng tăng lên vì các loại cây đó giải phóng ra ít hơi nước. Tuy nhiên, lá mía phản chiếu được nhiều ánh sáng mặt trời hơn, đồng thời thân mía giải phóng nhiều hơi nước hơn so với các loại cây kia", Scott Loarie, trưởng nhóm nghiên cứu, nói.

Loarie cho rằng việc trồng mía có hai lợi ích. Thứ nhất, người ta có thể dùng mía để sản xuất xăng sinh học. Khi ô tô dùng xăng sinh học, lượng khí thải ra môi trường sẽ giảm. Thứ hai, sự hiện diện của những ruộng mía góp phần làm giảm nhiệt độ môi trường, nhờ đó làm giảm tốc độ ấm lên toàn cầu.

Nhóm nghiên cứu nhấn mạnh rằng tác dụng làm giảm nhiệt độ của mía chỉ thể hiện trên những ruộng trồng cây lương thực hoặc cỏ, chứ không thể hiện trên những ruộng rau. Trên thực tế mức độ phản chiều ánh sáng mặt trời và giải phóng hơi nước của mía và rau gần tương đương nhau.

Việt Linh - VnExpress

Hà Lan hỗ trợ Việt Nam thích ứng biến đổi khí hậu

Ngày 30/3, lãnh đạo TP HCM (Việt Nam) và TP Rotterdam (Hà Lan) đã ký kết bản ghi nhớ về hợp tác xây dựng quy hoạch nguồn nước theo hướng tiến ra biển của TP HCM, nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu.

Thái tử Hà Lan Williem Alexander cùng phu nhân là Công nương Máxima và lãnh đạo UBND TP HCM tham dự lễ ký kết. Bên cạnh vấn đề biến đổi khí hậu, hai bên còn ký một biên bản ghi nhớ giữa Câu lạc bộ doanh nghiệp xuất khẩu TP HCM (Vexa) và Trung tâm xúc tiến nhập khẩu từ các nước đang phát triển (CBI).

Lãnh đạo TP Rotterdam, Hà Lan và lãnh đạo UBND TP HCM cùng ký biên bản ghi nhớ về hợp tác xây dựng quy hoạch nguồn nước theo hướng tiến ra biển của TP HCM, nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu ngày 30/3. Ảnh: Vũ Lê.

Tại lễ ký kết, Phó chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Trung Tín cho biết: "Biến đổi khí hậu sẽ kìm hãm sự phát triển, biểu hiện cụ thể tại TP HCM là ngập lụt đô thị, suy thoái chất lượng nguồn nước và nhiễm mặn ngày càng nghiêm trọng".

Theo ông Tín, thực trạng hiện nay, việc quản lý khu vực sông Đồng Nai và sông Sài Gòn chưa đồng bộ. Các quy hoạch và dự án quản lý nước chỉ mới ở giai đoạn chuẩn bị, chưa có kế hoạch tổng thể hay chiến lược cụ thể để quản lý một cách bền vững nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu một cách hiệu quả.

"Là một địa phương nằm ở vị trí địa lý thấp hơn so với mực nước biển, Rotterdam đã rất thành công trong việc thích ứng với biển đổi khí hậu. TP HCM mong muốn học tập được những kinh nghiệm quý báu này trong quá trình phát triển của mình", ông Tín nói.

Phó chủ tịch UBND TP HCM cho rằng, Rotterdam và TP HCM đã từng có nhiều cơ hội chia sẻ kinh nghiệm về biến đổi khí hậu. Chương trình TP HCM phát triển hướng về biển Đông thích ứng với biến đổi khí hậu được thực hiện dưới sự chủ trì của TP HCM và sự cố vấn của TP Rotterdam nhằm định hướng cho thành phố những bước phát triển bền vững trong tương lai.

Công nương Máxima nhận quà lưu niệm từ tay Chủ tịch UBND TP HCM Lê Hoàng Quân sau buổi lễ ký kết sáng 30/3. Ảnh: Vũ Lê.

Phái đoàn Hoàng gia Hà Lan cùng đoàn doanh nhân đại diện cho hơn 80 công ty đang ở thăm Việt Nam từ ngày 28 đến ngày 31/3. Tham gia trong đoàn ngoài Thái tử Williem Alexander, Công nương Máxima cùng Bộ trưởng Nông nghiệp Ngoại thương còn có Quốc vụ khanh về Cơ sở hạ tầng và Môi trường Hà Lan, Joop Atsma cùng các chuyên gia hàng đầu về nước.

Mục tiêu chuyến thăm này nhằm gắn kết chặt chẽ hơn nữa mối quan hệ trong kinh doanh, thúc đẩy trao đổi kiến thức và hợp tác giữa hai chính phủ trong nhiều lĩnh vực. Các ngành trọng tâm của phái đoàn kinh tế Hà Lan đến Việt Nam gồm: nước, nông nghiệp, giao thông vận tải, hậu cần, hàng hải và dầu khí..

Đại sứ Hà Lan tại Việt Nam, Joop Scheffers nhấn mạnh: “Đối với Hà Lan, Việt Nam không chỉ là một thị trường mới nổi hấp dẫn và đầy hứa hẹn mà còn là một thị trường mang tính cạnh tranh cao".

Năm 2009, Lãnh sự quán Hà Lan đã tài trợ xây cầu giúp người dân Đồng bằng sông Cửu Long, hỗ trợ một trại trẻ mồ côi và người khiếm thị. Tháng 10/2010, sự kiện Ngôi làng Hà Lan đã được tổ chức tại TP HCM giới thiệu văn hóa và các nghề truyền thống của xứ sở hoa tulip. Lãnh sự quán Hà lan đã gây quỹ từ thiện giúp trẻ nghèo trong sự kiện này. Đầu tháng 10/2010, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã ký với Bộ trưởng Hà Lan Hiệp định đối tác chiến lược giữa hai nước. Theo đó, Hà Lan hỗ trợ Việt Nam tập trung vào phát triển kinh tế, đặc biệt trong lĩnh vực quản lý nước, thay đổi khí hậu và kiểm soát lũ, đặc biệt ở khu vực phía nam của Việt Nam.

Hà Thanh - vnExpress

Đan Mạch giúp Việt Nam đối phó biến đổi khí hậu

Đan Mạch tài trợ 45 triệu curon, tương đương 8 triệu USD, cho chương trình nghiên cứu ứng phó với biến đổi khí hậu của Việt Nam.

Hôm qua thỏa thuận tài trợ được ký giữa Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Việt Thanh cùng với Đại sứ Đan mạch John Nielsen.

Đại sứ John Nielsen và Thứ trưởng Trần Việt Thanh ký hiệp định gia hạn chương trình hợp tác nghiên cứu giữa Việt Nam và Đan Mạch thêm ba năm. Ảnh: Hương Thu

Tổng số tiền mà Đan Mạch tài trợ là khoảng 8 triệu USD trong ba năm (từ 2011 đến 2013). Theo đó, trong năm nay, ngân sách tài trợ khoảng 2,7 triệu USD với ba dự án được lựa chọn.

Số tiền này sẽ được chi ra trong ba năm, từ nay đến 2013, cho các dự án về biến đổi khí hậu; tìm kiếm các giải pháp góp phần giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu, đẩy mạnh đào tạo, nâng cao năng lực cán bộ nghiên cứu của Việt Nam; nâng cao hạ tầng nghiên cứu cho một số tổ chức khoa học, công nghệ trong nước.

Theo ông Trần Việt Thanh, trong chương trình hợp tác nghiên cứu lần này các nhà khoa học Việt Nam sẽ chủ trì dự án và chủ động lựa chọn đối tác Đan Mạch để cùng hợp tác trên cơ sở các chủ đề ưu tiên trong nước.

Đại sứ Đan mạch John Nielsen cho biết: "Việt Nam là một trong những quốc gia sẽ bị ảnh hưởng nặng nề nhất từ biến đổi khí hậu, việc hỗ trợ Việt Nam trong vấn đề này là ưu tiên cao nhất chính phủ Đan Mạch".

Triều cường gây ngập ở TP HCM. Khi biến đổi khí hậu tăng, dự kiến mực nước biển dâng lên gây ảnh hưởng đến các vùng duyên hải. Ảnh: Vĩnh Phú.

Ông cũng thể hiện sự hài lòng đến nay của chương trình, đồng thời khẳng định việc tiếp tục chương trình một lần nữa thể hiện sự hợp tác chặt chẽ giữa Việt Nam và Đan mạch.

Thứ trưởng Trần Việt Thanh tin tưởng rằng giai đoạn mới của chương trình sẽ mang đến nhiều cơ hội hợp tác hơn cho các nhà nghiên cứu của hai nước và kết quả của sự hợp tác đó có thể được ứng dụng trong tương lai.

Theo Báo cáo Phát triển Con người của UNDP năm 2007/2008, với kịch bản nước biển dâng một mét, khoảng 22 triệu người, tương đương một phần tư dân số Việt Nam sẽ phải di dời khỏi nơi sinh sống. Nhiều diện tích đất nông nghiệp cũng sẽ bị ảnh hưởng bởi tình trạng nước biển xâm thực và mùa màng bị phá hủy nặng nề do ngập úng tại đồng bằng sông Cửu Long.

Hiện Việt Nam là nước duy nhất ở châu Á được Đan Mạch triển khai chương trình này.

Hương Thu-VnExpress

Châu Á đối mặt nguy cơ di cư ồ ạt

Hàng chục triệu người châu Á sẽ phải bỏ nhà bởi những tác động do các hiện tượng thời tiết khắc nghiệt gây nên, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) cảnh báo.

Nhân viên cứu hộ và người tình nguyện giúp một cụ già chạy lũ tại tỉnh Davao del Sur, Philippines hôm 18/1. Ảnh: AP.

AFP dẫn một dự thảo báo cáo của ADB, mang tên "Biến đổi khí hậu và sự di cư ở châu Á - Thái Bình Dương, cho hay, nếu các chính phủ không chuẩn bị cho việc quản lý hoạt động di cư ồ ạt ngay từ bây giờ, châu Á sẽ đối mặt với hàng loạt khủng hoảng nhân đạo trong vài thập kỷ tới. Người dân có thể di cư trong nước hoặc xuyên biên giới.

Báo cáo cho rằng, hiện tại các chính phủ tại châu Á đã nhận thức được rằng những biến đổi thời tiết do tình trạng trái đất ấm lên gây ra. Tuy nhiên, phần lớn chính phủ chưa vạch ra những chính sách và cơ chế để ngăn chặn tác động của biến đổi thời tiết đối với dân số.

"Rõ ràng châu Á - Thái Bình Dương là một trong những khu vực chịu tác động mạnh nhất của biến đổi khí hậu. Những tác động này bao gồm sự gia tăng nhiệt độ, thay đổi lượng mưa, dịch chuyển mùa mưa, sự gia tăng sức mạnh của các cơn bão nhiệt đới, tần suất xuất hiện của lũ", báo cáo nhấn mạnh.

Báo cáo của ADB được soạn thảo trong bối cảnh các trận lụt đang hoành hành ở nhiều nơi thuộc châu Á - Thái Bình Dương. Australia là một trong những quốc gia hứng chịu lũ và bão trong vài tuần gần đây. Năm ngoái vài triệu người phải sơ tán vì thiên tai tại Philippines và Sri Lanka trong năm 2010.

"Châu Á và Thái Bình Dương dễ bị tổn thương bởi nguy cơ môi trường lớn và mật độ dân số cao. Do đó, hiện tượng thay đổi dân số tại châu lục này sẽ diễn ra với quy mô lớn chưa từng thấy trong vài thập kỷ tới", báo cáo khẳng định.

Trung tâm Nghiên cứu Bệnh dịch (CRED) tại Bỉ thông báo 89% trong số 207 triệu người hứng chịu tác động của thiên tai năm ngoái sống tại châu Á.

"Nhiều chính phủ chưa sẵn sàng đối phó với những nguy cơ do hiện tượng di cư ồ ạt gây nên. Đó là lý do ADB soạn thảo báo cáo này. Chúng ta chưa có cơ chế phối hợp quốc tế để kiểm soát hoạt động di cư do biến đổi khí hậu. Các nhà hoạch định chính sách nên hành động ngay bây giờ", ông Bart Edes, một quan chức cấp cao của ADB, phát biểu.

Minh Long

Đế quốc La Mã tan vỡ vì đâu?

Sự đỏng đảnh khó lường của khí hậu trong suốt 300 năm khiến đế chế La Mã hùng mạnh rơi vào tình trạng bất ổn rồi tách thành hai nước.

Một trong những phế tích còn sót lại từ thời đế chế La Mã. Ảnh: sheppardsoftware.com.

Viện Nghiên cứu rừng, tuyết và phong cảnh của Thụy Sĩ đã nghiên cứu lịch sử khí hậu châu Âu bằng cách phân tích vòng tròn bên trong gần 9.000 thân cây sồi và thông. Chúng là những thân cây mà các nhà khảo cổ đào được tại châu Âu. Những thân cây già nhất có niên đại lên tới 2.500 năm.

Trong giai đoạn mà khí hậu thuận lợi, cây có thể lấy nhiều nước và dưỡng chất từ đất nên tăng trưởng nhanh. Vì thế mà chúng tạo ra những vòng tròn khá rộng va khoảng cách giữa các vòng cũng lớn hơn. Nhưng khi khí hậu trở nên khắc nghiệt, như hạn hán, những vòng tròn trong thân cây nhỏ hơn và khoảng cách giữa chúng cũng gần hơn.

Dựa vào kích thước của những vòng tròn trong thân cây, nhóm nghiên cứu dựng lên biểu đồ về nhiệt độ và lượng mưa tại châu Âu trong 25 thế kỷ qua, Newscientist đưa tin.

Biểu đồ cho thấy, từ năm 250, cứ sau mỗi thập kỷ khí hậu lại chuyển từ trạng thái khô, lạnh sang trạng thái ấm áp và ẩm ướt. Sự thay đổi luân phiên giữa hai kiểu khí hậu này diễn ra liên tục tới tận năm 550. Sức mạnh của đế chế La Mã suy giảm mạnh trong khoảng thời gian này, để rồi tới năm 395 nó bị phân chia thành đế quốc Byzantine và đế quốc Tây La Mã. Tới năm 476, đế quốc Tây La Mã sụp đổ.

“Nếu nhìn lại 2.500 năm qua, chúng ta sẽ thấy nhiều bằng chứng về tác động của thời tiết đối với lịch sử loài người”, BBC dẫn lời Ulf Buntgen, một thành viên của nhóm nghiên cứu, nhận xét.

Nội chiến, bạo loạn tại đế quốc La Mã trong thế kỷ 3 thường xảy ra vào giai đoạn thời tiết khắc nghiệt. Ảnh: xtimeline.com.

Buntgen nói những thăng trầm chính trị, chiến tranh, nạn đói và làn sóng di cư ồ ạt của con người luôn xuất hiện trong giai đoạn mà thời tiết thay đổi liên tục. Đại dịch “Cái chết đen” bùng phát và giết chết gần một nửa dân số châu Âu trong thời kỳ mà khí hậu ấm áp và ẩm ướt. Độ ẩm cao trong không khí giúp vi khuẩn gây bệnh dịch hạch phát tán nhanh hơn.

Các xã hội ở châu Âu chỉ ổn định và thịnh vượng trong những giai đoạn mà khí hậu không biến động lớn. Ví dụ, khí hậu ổn định từ năm 700 tới năm 1000. Trong giai đoạn đó, các xã hội phát triển nhanh chóng ở khu vực tây bắc của châu Âu. Hàng triệu người châu Âu bỏ quê hương để tới châu Mỹ khi khí hậu trở lên lạnh khác thường vào thế kỷ 17.

"Khí hậu không trực tiếp gây nên chiến tranh hay khủng hoảng kinh tế, song nó vẫn là một trong những nhân tố khiến các xã hội cổ đại sụp đổ. Trong những xã hội đang ngập chìm trong nạn đói hay khủng hoảng chính trị, những mùa đông khắc nghiệt sẽ khiến người dân càng cảm thấy khốn quẫn hơn và họ sẵn sàng vùng lên để tìm đường sống", Buntgen giải thích.

Một số nghiên cứu trước đây chỉ ra rằng chiến tranh và khí hậu có mối quan hệ mật thiết. Chẳng hạn, trong thiên niên kỷ trước, những cuộc chiến tranh lớn ở Trung Quốc luôn xảy ra vào những giai đoạn khí hậu lạnh bất thường.

Minh Long - VnExpress

2010 là năm nóng nhất

Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) hôm qua thông báo 2010 là năm nóng nhất kể từ khi Liên Hợp Quốc theo dõi nhiệt độ trung bình thường niên.

Đợt nắng nóng kỷ lục gây nên vài trăm vụ cháy rừng tại Nga trong mùa hè 2010. Ảnh: dangerousminds.net.

AP dẫn lời WMO cho hay, nhiệt độ trung bình năm ngoái cao hơn 0,5 độ C so với giai đoạn 1961-1990. WMO đã sử dụng dữ liệu của Cục Khí tượng Anh và Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA).

“Dữ liệu nhiệt độ năm 2010 cho thấy trái đất đang trải qua thời kỳ ấm lên dài hạn. 10 năm nóng nhất kể từ khi WMO thống kê nhiệt độ thường niên đều xuất hiện từ năm 1998”, Michel Jarraud, giám đốc WMO, phát biểu.

1998 và 2005 là hai năm có nhiệt độ trung bình tương đương với năm ngoái.

Theo WMO, những hiện tượng thời tiết khắc nghiệt như năm ngoái – nắng nóng kỷ lục tại Nga và lụt trên diện rộng tại Pakistan – sẽ tiếp tục xảy ra trong năm nay. Những trận lũ lớn tại Sri Lanka, Philippines, Brazil và Australia là những ví dụ tiêu biểu.

Mạng lưới Lịch sử Khí hậu Toàn cầu thông báo 2010 cũng là năm có độ ẩm lớn nhất. Do lượng mưa và tuyết trên khắp thế giới không giống nhau, giới khoa học cho rằng họ cần nghiên cứu để tìm ra nguyên nhân khiến 2010 là năm vừa nóng nhất vừa ẩm ướt nhất.

WMO cũng phát hiện ra rằng xu hướng ấm lên đang thể hiện mạnh nhất ở châu Phi, một phần châu Á, vài khu vực ở Canada và đảo Greenland. Nhiệt độ có xu hướng giảm rõ rệt trong thời gian cuối năm, đặc biệt tại phía bắc châu Âu, một số vùng của Nga và phía đông nước Mỹ.

Minh Long - vnExpress

Hà Nội thấp nhất chỉ còn 6 độ C, vùng núi dưới 1 độ

(Dân trí) - Hôm nay (11/1), Hà Nội bước vào đợt lạnh dữ dội nhất. Nền nhiệt hạ mức thấp nhất chỉ còn 6 độ. Vùng núi có nơi dưới 1 độ, xảy ra tuyết, băng giá và sương muối.

Trung tâm Dự báo khí tượng Thuỷ văn TƯ cho biết, sáng nay, không khí lạnh đã ảnh hưởng tới hầu hết các nơi ở phía đông Bắc Bộ. Mưa kèm theo không khí lạnh càng khiến các tỉnh miền Bắc chìm trong đợt rét đậm, rét hại được cho là dữ dội nhất trong mùa đông năm nay.

Người Hà Nội đang trải qua những ngày rét đậm nhất trong mùa đông năm nay. (Ảnh: T. Trầm)

Tại Hà Nội, trời nhiều mây, có mưa và mưa nhỏ, rét hại. Nhiệt độ thấp nhất 6 - 9 độ; cao nhất 8 - 11 độ. Trạng thái rét hại này còn kéo dài trong nhiều ngày tới, do sẽ còn 2-3 đợt không khí lạnh tiếp tục tăng cường về.

Khu vực phía Tây Bắc Bộ duy trì nhiều mây, có mưa, mưa rào. Trời rét hại. Vùng núi cao đề phòng băng giá. Nhiệt độ thấp nhất 6 - 9 độ, có nơi chỉ còn -1 đến 3 độ; cao nhất 10-13 độ

Phía Đông Bắc Bộ vẫn có mưa và mưa nhỏ. Trời rét hại. Vùng núi xảy ra băng giá và sương muối. Nhiệt độ thấp nhất 6- 9 độ, vùng núi có nơi dưới 1-3 độ; cao nhất 8 -11 độ.

Cũng theo cơ quan khí tượng, ngày và đêm nay không khí lạnh sẽ ảnh hưởng tới các nơi khác ở Bắc Bộ, bắc Trung Bộ và một số nơi thuộc trung Trung Bộ. Khu vực Thanh Hoá đến Thừa Thiên Huế nhiều mây, có mưa. Nhiệt độ thấp nhất 10-13 độ; cao nhất 12- 15 độ.

Do ảnh hưởng của không khí lạnh tăng cường kết hợp với hoạt động của rãnh gió tây trên cao, ở Bắc Bộ có mưa; Bắc và Trung Trung Bộ có mưa, có nơi mưa vừa. Gió đông bắc trong đất liền mạnh cấp 3, vùng ven biển cấp 4 - 5, giật cấp 6. Ở vịnh Bắc Bộ gió đông bắc mạnh cấp 6-7, giật cấp 8, cấp 9, biển động mạnh.

Khu vực Bắc và giữa biển Đông và Nam biển Đông (bao gồm cả vùng biển quần đảo Hoàng Sa) tiếp tục duy trì gió đông bắc mạnh cấp 7- 8, giật cấp 9-10, biển động mạnh.

P. Thanh